7’den 70’e Herkesin Gönlünü Kazanan İsim: Barış Manço

Anadolu Rock müziğinin temel taşlarından olan Barış Manço ömrü boyunca Türk müziğine çeşitli katkılarda bulundu ve sanatımızın renklenmesini sağladı. Müziğe ilk adımını 1958 yılında Kafadarlar grubunu kurarak attı.

Babasının ölümü üzerine Galatasaray Lisesini bırakıp öğrenimini Şişli Terakki Lisesinde tamamlayan Barış Manço yüksek öğrenimi için Belçika’ya gitmeden önce Henri Salvador ile buluştu. Büyük ümitlerle giden Barış Manço ne yazık ki hayal kırıklığı ile oradan ayrıldı. Henri Salvador Barışın kilosunu fazla bulup Fransızcasını da yetersiz görünce anlaşma yapmadı. Bunun üzerine abisi Savaş Manço’nun yanına gitti ve Belçika Kraliyet Akademisinde resim, grafik ve iç mimarlık eğitimi almaya başladı. Eğitim süreci boyunca garsonluk ve otomobil bakıcılığı işlerinde çalıştı.

60’lı YILLARDA BARIŞ MANÇO
    1964’ün Eylül ayında Fransızca iki EP çıkardı. Plakların başarısı sonucu Fransız radyosuna davet edildi. Kazandığı başarılar sayesinde Türk radyosunda da anlatıldı lakin Fransız bir sanatçı olarak görüldü.

1965 yılında Paris’te ingilizce ve Fransızca şarkılarını seslendirdi. Ve hatta sahne performansı Henri Salvador tarafından takdir edildi. 1966’da ise bir festivalde Türk müziğinden örnekler verdi.Ancak Fransız bir müzisyenin Barış Manço’nun aksanını beğenmediği için onun plağının çalınmasını yasaklaması Barış Manço’yu fazlasıyla etkiledi. Avrupa  kariyerini sonlandıran nedenlerden biri oldu.

1966’da Olympia‘daki konser sırasında “Vahşi Kedi” anlamına gelen “Les Mistigris” adlı Belçikalı grupla tanıştı ve onlarla çalmaya başladı. Grupla beraber FransaBelçikaÇekoslovakyaAlmanya ve İsveç‘te konser verdi.Ardından 1967’de Hollanda’da geçirdiği kaza sonucunda dudağında yarık oluştu ve bıyık bırakmaya başladı.

Barış Manço 1968 yılının başında; Mazhar AlansonFuat Güner Ali Serdar Mithat Danışan’dan oluşan Kaygusuzlar grubu ile çalışmaya başladı. Saykodelik tınılarını Doğu ezgisi ile birleştirerek kendine özgü bir sentez yarattı. Lakin ne yazıkki 1968 yılında ukala, asi bir genç olarak nitelendiriliyordu.

İllüstrasyon: Yeşim Paktin

Barış Manço’nun Kaygısızlar ile yaptığı 45’liklerden Ağlama Değmez Hayat 1969 yılında 50.000’in üstünde satış yaparak Manço’ya ilk altın plağını kazandırdı. Aynı zamanda Barış Manço 1969 yılında Belçika Kraliyet Akademisini birincilikle bitirip Türkiye’ye nişanlısı ile döndü.

70’LERİN BARIŞ MANÇOSU

1969’un sonlarında  Kaygısızlar ile yollarını ayıran Barış Manço 1970’te 700.000’den fazla satan Dağlar Dağlar plağını çıkardı. Bu plakla kariyerindeki tek Platin Plak Ödülünü kazandı.Yıldızı daha da parlayan Barış Manço dönemin en iyi gruplarından olup amacı Türk müziğini Avrupa’ya tanıtmak olan Moğollar ile birleşip Mançomongol adlı grubu oluşturdular.

Barış Manço, Moğollar ile çıktıkları Anadolu turnesinde Kütahya’ya vardığında  uzun saçları yüzünden tehdit edildi. Tur otobüslerine dinamitle saldırı düzenlendi. Konserin hemen sonrasında meydana gelen patlamada kimse yara almadı. Kötü olayların ardı arkası kesilmezken Barış Manço 1971’de kabakulak hastalığına yakalandı. Barış Manço’nun hastalığının da etkisiyle Fransa‘da çalışan bu grup, dört ay değişik yerlerde konser verdikten sonra oradan ayrıldı ve 1971 Haziranında gruptaki anlaşmazlıklar ve Barış Manço’nun sağlık sorunları nedeniyle Mançomongol dağıldı.

1972’de Kıbrıs’a giderken asker kaçağı olarak yakalandı ve Belçika Kraliyet Akademisi diploması sayesinde yedek subaylık hakkı kazandı. 19 ay 26 gün askerlik yapan Barış Manço orduevlerinde çeşitli konserler verdi.

Türkiye’nin sağ-sol olayları ile çalkalandığı dönemlerde Barış Manço Küheylan isimli şarkısını çıkarttı.

 ‘’Kendimize varalım gayri
Kalk gidelim Küheylan
Uçalım gayri oy
Evimize dönelim gayri’’

Parçada geçen Aslıhan,Neslihan isimlerinin öz Türkçe olması ve ‘kendimize varalım gayri’ dizesinin Orta Asya özlemini yansıttığını düşünülmesi ile Barış Manço sağcı olarak nitelendirildi. Lakin Barış Manço evrensel bir insan olduğunu ve sadece sağcıları temsil etmediğini göstermek için verdiği bir konserde kurt işareti ile kendisini selamlayanlara sol yumruğunu kaldırmıştır.

Askerlik sonrasında ilk defa bir gazinoda sahne almaya başladı. Ancak Ankara‘daki Lunapark Gazinosu’nda sadece dört gün sahne aldı ve işi bıraktı. İşi bırakmasıyla ilgili “Programlarımızı çeşitli şekillerde kısıtlamak istediler, kabul etmeyip çıktık” açıklamasını yaptı. Her manada baskının arttığı bu dönemlerde Cem Karaca solun Barış Manço sağın temsili olarak görülmeye başlandı.

Barış Manço ve Kurtalan Ekspres 1977’de 45 günlük bir Anadolu turnesine çıktı. Turnenin Balıkesir ayağında ekip saldırıya uğradı ve grup üyelerinden Oktay Aldoğan ve Caner Bora yaralandı. Buna rağmen turne devam etti ve tamamlandı. Aynı yıl CBS firmasının desteğiyle Londra‘da   Kurtalan Ekspres ile birlikte konser vererek İngilizce ve Türkçe şarkılarını seslendirdi. Manço, konserden sonra karaciğer enfeksiyonu geçirdi ve karın boşluğunda bağırsağına yapışık bir tümör nedeniyle Belçika’da ameliyat oldu.

Barış Manço geçirdiği kaza sonrasında bile piyanosunun başında.

Sağlık sorunları nedeniyle bir süre müzikten uzak kalan Barış Manço 1978’de Türkiye’ye döndü. Yeni plağı için çalışmalarına başladı. Barış Manço ve Kurtalan Ekspres, 1978 sonuna doğru yayınlanan Yeni Bir Gün adında uzunçalarları ile yeni bir başlangıca adım attılar. Ve hatta Barış Manço, pek çok röportajında bu dönemi yeniden doğuş ve ustalığa geçiş olarak nitelendirmiştir.

ALTIN KELEBEK ÖDÜLLERİ

Barış Manço, 1979 yılında Yeni Bir Gün adlı şarkısı ile Altın Kelebek Ödüllerinde yılın erkek sanatçısı unvanını kazandı. Bu şarkı ile ayrıca yılın bestecisi, yılın albümü ve yılın düzenlemesi ödüllerini de alırken Kurtalan Ekspres de yılın grubu ödülünü kazandı.

‘’Yavru ceylan gibi kaçar              
Seke seke, çaydan geçer             
Nazo gelin ayağına takar             
Hal hal’’

1980 yılında Barış Manço ilk kez bir başkasına bestesini verdi. Nazan Şoray için yazdığı bu parça yılın şarkısı seçilirken Şoray da altın plak kazandı.

80’LER

Barış Manço 1981 yılında ‘Sözüm Meclisten Dışarı’ albümünü çıkardı. Albümde yer alan ‘Arkadaşım Eşek’ günümüzde dahi popülerliğini koruyan parçalar listesine girdi.  Fakat albümdeki 9 şarkıdan 6 tanesi TRT denetleme kuruluna takıldı. Bunun üzerine Barış Manço TRT genel müdürü ile görüşerek parçalarının tekrar gözden geçirilmesini rica etti.

 Barış Manço 80’li yıllar boyunca devam edecek olan popülerliğinin zirvesine ulaştı. 1982 yılında önce Anadolu turnesi daha sonra da Amerika konserleri ile büyük başarı elde etti. Manço, bu dönemde yurt dışında birçok TV programına konuk olarak katıldı, birçok ülkede konser verdi. 28-29 Ekim 1982 tarihlerinde Almanya, Avusturya, İsviçre, Belçika ve Hollanda’da televizyon programlarına katıldı. Altın Kelebek Ödüllerinde Türk pop müziği dalında 1982 yılının en iyi erkek sanatçısı seçilen Barış Manço 1983 Eurovision Şarkı Yarışması‘nın TRT tarafından yapılan Türkiye elemelerine Kazma adlı şarkısıyla katıldı. Barış Manço favori olarak gösterilse de jüri tarafından ön elemede elendi ve “Aslında benim jürim elli milyondur. Esas kararı onlar verecektir. Döneceğim ve parçayı plak yapacağım. O zaman her şey ortaya çıkacak” açıklamasını yaptı.

80’Li yıllarda zorlu bir süreç içerinden geçen Türk milletinin , Halil İbrahim Sofrası” ve “Kazma” gibi ahlaki sözler içeren şarkılarıyla sözcüsü oldu.

1988 yılında  “Domates Biber Patlıcan“, “Kara Sevda“, “Can Bedenden Çıkmayınca ve “Nane Limon Kabuğu” gibi şarkıları ile döneme damgasını vurdu.  1989 yılında Sezen Aksu ile birlikte yılın en başarılı pop müzik sanatçısı seçildi.

Sizler için Barış Manço’nun hayatını derlediğim yazımı noktalandırmadan önce Türk müziğinin güçlü iki sesinin , iki büyük efsanesinin muhteşem düetini buraya bırakıyorum.

Her döneme azmi ve yaratıcılığı ile damga vuran Barış Manço 31 Ocak 1999’da geçirdiği kalp krizi nedeniyle aramızdan ayrıldı. Kendisini bir röportajında söylediği ve ne denli büyük bir insan olduğunu gösteren sözleri ile her daim hatırlayacağız.

‘’  Ayrıca sanatçı olduğumu da iddia etmiyorum. Ben öldükten sonra torunlarım ansiklopedilerde Barış Manço’yu “sanatçı” diye okurlarsa, galiba sanatçı olduğum da tescil edilmiş olacak. Geleceğe ne bıraktığınız önemli. Yoksa insan yaşarken kendi kendine “Ben sanatçıyım” dememeli. ‘’

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: