Hunlardan Günümüze Kadar Gelen Savaş Müziği Anlayışı : Mehter’in Kuruluşu

Var oldukları günden bu yana ordu-millet şeklinde yaşayan , askerliği kadın erkek fark etmeksizin vatani görev bilen Türkler için savaş müziği fazlasıyla önem arz etmektedir. Geçmişte orduya moral vermek ve düşmana korku salmak için savaş müziğini kullanmışlardır. Bugün sizlere Türk Savaş müziğini anlatacağız.

Türklerde müzik , arkeolojik kazılardan elde edilen verilere göre günümüzden 5000 yıl öncesine dayanmaktadır. Ve bulunan kalıntılara göre müzik en çok askeri ve dini alanda kullanılmıştır.

Türk Savaş Müziği - YouTube

Ögel’ e göre “Türklerde müzik yalnızca zevk, neşe ve eğlence kaynağı, aşkın
ve hüznün ifade aracı değil, devlet-millet birliğini oluşturan, halkı uyaran,
savaşta orduya millî duygular veren, yürüyüş ve hareket düzenleyen; dini
bakımdan ise iyi ruhları çağıran, kötü ruhları kovan bir kültür ve gelenek
sembolüdür”(Ögel 1977:4-5).

GÖKTÜRKLER MEDYA در توییتر "BİZ KAĞANLIK SİSTEMİNDEN TARAFIZ.… "

Türklerde en yaygın kullanılan müzik aleti davuldur. Eski Türklerde gücün ve kudretin simgelerindendir. Bu simgelerden biri de ‘Tuğ’dur. “Tuğ, at kuyruğu bağlanmış ve ucuna da altın yaldızlı top geçirilmiş mızrak gibi bir sembolün adıdır”

M.Ö. 4. yüzyılda kurulan ve tarihte bilinen ilk Türk devleti olan Büyük Hun Devleti aynı zamanda bilinen ilk askeri müzik topluluğu olan Tuğ Takımı’nı da oluşturan devlettir.

“ Eski Türkler için kutsal sayılan tuğ, davul ile bir bütün durumundaydı ve tuğun açığa çıkartılarak dalgalandırılması da bir savaş habercisi olarak
sayılırdı”(Özalp 2000:43).

Bu bilgiler ışığında bakacak olursak Türk yaşam tarzında savaş müziğinin çok önemli bir yerde olduğunu görebiliriz. Bir örnek verecek olursak da İslâmiyet öncesi Orta Asya Türk devletlerinde Kurultay’ın açılış ve kapanışında, Hakan’ın Kurultay’a gelişinde davulların çalınıp, tuğların çekildiği birçok kaynakta anlatılmaktadır. Tuğ aynı zamanda hakimiyetin sembolü olarak görülmekteydi.  Nitekim Anadolu Selçuklu hükümdarı II. Gıyaseddin Mesud, kazandığı başarılar sebebiyle Osman Gazi’ ye beylik yetkisini bu hediyeleri göndererek vermiştir.

Askeri Müze Mehterinin Tuğ Takımı | Kadıköy Mezat

Hunlardan bu yana devam eden Hanlık sarayında “Nöbet Vurma” veya “Tuğ Vurma” geleneği ise İslamiyet’in benimsenmesinden sonra da uygulanmaya devam etmiştir.

Bir diğer çalgı olarak nevbet karşımıza çıkar.

KISA NOTLARLA SALTANAT SEMBOLLERİ

Nevbet; İslamiyet öncesi sonrası farklı anlamları olsa da nevbet nöbet
manasında kullanılmaktadır. İslamiyet öncesi Türkler de nöbet değişimi anlamı var iken İslamiyet sonra da namaz vakitlerini bildirme anlamı yüklenmiştir.

VIII. Ve IX. yüzyıllarda yalnız davul ve ilkel borularla vurulan nevbet, IX.
yüzyılda, kös, davul, boru ve zil ile zenginleşip vurulmaya başlanmıştır. XII.
yüzyılda Nay-ı Türk adı verilen Türk borusunun da enstrümanlar grubuna
katılması ile Mehter bugünküne yakın şekliyle ortaya çıkmıştır. Osmanlı’da da müzik grubu uzun bir süre Nevbethanede icra edilmiştir. Nevbethaneden Mehterhaneye geçişin tarihi tam olarak bilinmemektedir.

Meydan-ı şehadette Allah yoluna revan - Dünya Bizim Kültür Portalı

MEHTER MÜZİĞİ

Mehter müziği Dünya’da bilinen ilk ve en eski ordu bandosudur. Osmanlı Devleti savaşlarda hücum marşı adlı müziği çalarak askerin psikolojik havaya girmesini sağlardı.

Mehter Marşı Notaları GÜNCELLENDİ - Nota Nehri

Mehter takımında belirli bir düzen esastı. Zurna, kurrenay, mehter düdüğü, davul, kudüm, nefir, nakkare, zil ve çevgan gibi enstrümanları icra eden kişilerin belli bir düzene göre  sıralanırdı. Enstrüman sayıları eşit tutulur ve takımdaki büyüklük katları belirlenirdi. Mehter takımının başında onları yöneten mehterbaşı bulunur. Bu kişiye mehterbaşı ağa denmekteydi. Mehterbaşı komutlarıyla takımın hareketlerini ve icra edeceği marşları belirlerdi.

İstanbul’un Fethinde Mehter Etkisi

Όταν η επιδημία της Πανώλης επέτρεψε την εξάπλωση του Ισλάμ ...

İstanbul’un fethi sırasında mehter, şöyle anlatılır; Fatih Sultan Mehmet, bir sabah şafakla beraber topçularının yanına gitti. Toplar atılırken, Okmeydanına dolmuş binlerce ulema, hep bir ağızdan tekbir getirmeye başlar. Yüzlerce davul ve zurnadan oluşan devasa bir mehteran, orduyla beraber, savaş meydanında bulunmaktadır. Fatih Sultan Mehmet, surlarının önüne geldiğinde, en az 300 kişilik mehter takımında, 100 zurna, 70 davul çalmaya başlar. 

Szerény vélemények, kérdések, szellemi utak: szeptember 2015

Oradaki herkes coşkuyla ve şevkle dolmuş vaziyette surların yıkılmasını beklemektedir. Okmeydanında bulunan ikinci mehter de Haliç surlarına hücum eden askerlerin cesaretini ve coşkusunu arttırmaktadır. Onlarca davul eşliğinde, gök gürültüsünü andıran korkunç ve düşmanın içini ürperten sesler çıkarmaktadırlar. Hiç durmadan çalarak kıtalara moral ve coşku aşılamakta ve adeta topların sesini bastırmaktadırlar. Surlar yıkılır şehir teslim alınır. İstanbul fethedilmiştir. Fatih Sultan Mehmet, atının sırtında şehre girerken yüzlerce kişilik mehteran şarkıları ile ona eşlik eder. Zaferin ardından ezan okunur ve mehteran tarafında nevbet vurularak kutlanır.

Mehter’in Batı Müziğine Etkisi

Mehter ilk ne zaman ortaya çıktı?

Batı müziği mehterin çaldığı ezgilerden fazlasıyla etkilenmiştir. . Batı müziğinin en önemli bestekarlarından MozartTürk Marşı adlı bestesini yaparken mehterin çaldığı ritimlerden esinlendiğini belirtmiştir. Yine batı müziğindeki önemli isimlerden Bizert, Arieziyen adlı bestesinde mehter ritimlerinden etkilenmiştir. Mehterin ritimleri birçok batı müzik bestecisini etkilemiş ve Türk usulü (Ala Turca) denen tarz batı müziğinde bilinir olmuştur. Mehterden etkilenen Avutsturya ,Rusya ,Almanya , Fransa gibi devletler bu etkileşim sonucunda kendi askeri bandolarını kurmuşlardır.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: